Levenskunst na incest

Levenskunst houdt zich bezig met de vraag wat het leven voor jou de moeite waard maakt. Geen ultieme zoektocht naar maakbaarheid van het leven of naar geluk. Maar wel de vraag hoe jij je leven vorm geeft en wat daarin van waarde is voor jou. Bij levenskunst horen goede en minder goede momenten. Leren van het leven, ervaren wat is en daarover nadenken. Vragen stellen aan jezelf en ook antwoorden zoeken in jezelf.

 

Incest

Ik moet daarbij denken aan het verhaal van die vrouw die in haar kinderjaren misbruikt was door haar vader. Door het dreigement van haar vader, dat ze verstoten zou worden als ze iets zou vertellen, heeft ze haar verhaal altijd voor zich gehouden. Toen ze als volwassene wel zo ver was om ermee naar buiten te komen waren er verschillende familieleden die niets meer met haar te maken wilden hebben. De uitspraak van haar vader werd dus waarheid op dat moment.

Levenskunst houdt zich bezig met de vraag wat het leven voor jou de moeite waard maakt. Geen ultieme zoektocht naar maakbaarheid van het leven of naar geluk. Maar wel de vraag hoe jij je leven vorm geeft en wat daarin van waarde is voor jou. Bij levenskunst horen goede en minder goede momenten. Leren van het leven, ervaren wat is en daarover nadenken. Vragen stellen aan jezelf en ook antwoorden zoeken in jezelf.

 

Incest

Ik moet daarbij denken aan het verhaal van die vrouw die in haar kinderjaren misbruikt was door haar vader. Door het dreigement van haar vader, dat ze verstoten zou worden als ze iets zou vertellen, heeft ze haar verhaal altijd voor zich gehouden. Toen ze als volwassene wel zo ver was om ermee naar buiten te komen waren er verschillende familieleden die niets meer met haar te maken wilden hebben. De uitspraak van haar vader werd dus waarheid op dat moment.

Het leven had echter niet alleen misbruik in petto voor haar, maar ook had haar dochter autisme en verloor ze haar partner, haar steun en toeverlaat. “Houdt het dan nooit op? Heb ik niet al genoeg meegemaakt” vroeg ze tijdens een gesprek dat ik met haar had.

 

Ongemakkelijk

Ik heb geen antwoord op haar vraag, ik kan het leven niet voorspellen en heb geen toverstok, hoe graag ik ook zou willen. Het voelt ongemakkelijk als iemand zo’n vraag stelt. Onmacht is wat ik voel. Bij dit soort vragen hebben we al snel de neiging om te sussen. “Je hebt het nu toch goed? Moet je kijken wat je hebt bereikt.’ Of we gaan het maar over andere dingen hebben of geven advies. “Je moet vooruit kijken, niet blijven hangen in het verleden.” Dat is precies het advies dat ze van haar omgeving krijgt maar waar ze geen genoegen mee neemt. Of de opmerking “tja, jij hebt ook altijd wat.” Doet haar omgeving daarmee recht aan haar verhaal? En aan haar vragen over het leven? Nee!

 

Existentiële vragen

De existentiële vragen die deze vrouw stelt zijn niet simpel te beantwoorden. Al helemaal niet door mij of door haar omgeving. Want wie ben ik om iets te vertellen over háár leven? Wie ben ik om te zeggen hoe zij haar leven moet leven en om moet gaan met de dingen die haar zijn overkomen? Ik kan suggesties geven hoe anderen dit doen, ik kan voorbeelden geven van hoe je na kunt denken over het leven. Maar al deze suggesties en voorbeelden zijn van anderen en niet van haar. Het zou te simpel zijn als ik zou zeggen “doe dit of dat en al je problemen zijn opgelost.”

Helaas werkt het niet zo, of misschien is dat eigenlijk maar beter zo! Want als ik de oplossing aan iemand zou kunnen geven, leven we straks allemaal op dezelfde manier en reageren we allemaal op dezelfde manier. Zeg nou zelf, dat zou toch niemand willen?
Maar hoe komt deze vrouw nu tot een antwoord op haar vraag? Is er wel een antwoord? Of is de zoektocht naar een antwoord eigenlijk al voldoende? Is dat misschien al de levenskunst die we kunnen leren? Vragen als ‘Wat is hier van belang? Waar draait het om? Wat betekent dit eigenlijk?’ hebben niet het doel om een oplossing te vinden, maar wel als doel om na te denken over belangrijke zaken in het leven.

 

Niet vanzelfsprekend maar wel de moeite waard

Door steeds maar te kijken naar wie zij is en wat zij belangrijk vindt leert deze vrouw haar leven te waarderen. Zodanig zelfs dat zij terugkijkend kan zeggen dat ze het er nog goed vanaf gebracht heeft. Dat is geen oordeel over anderen bij wie het minder gaat, maar wel een constatering voor haar eigen leven. Door wat haar overkomen is in haar leven heeft ze geleerd de dingen niet als vanzelfsprekend te nemen. Ze heeft geleerd om naar zichzelf te kijken en zichzelf de moeite waard te vinden om te blijven leven. Ze heeft geleerd dat ze met haar ervaringen anderen kan ondersteunen om op dezelfde manier naar zichzelf te kijken en vragen te stellen over het leven.

 

Wat is voor jou van belang in het leven? Durf jij naar binnen te keren en jezelf een vraag te stellen?